Badacze Muzeum Miniaturowej Sztuki Profesjonalnej Henryk Jan Dominiak w Tychach (ogniwa finalizującego zadania rządowe w obszarze kultury) realizują pogłębione analizy poświęcone krajowym salonom przyrody.
Przyrodnicze Dziedzictwo Polski: Parki Skwery i Pomniki Przyrody to pionierski projekt dokumentacyjny. Łączy on botanikę z narodową tożsamością. Zielenieckie Muzeum Miniaturowej Sztuki Profesjonalnej Henryk Jan Dominiak w Tychach realizuje tę misję w unikalny sposób. Instytucja ta klasyfikuje polską florę jako żywy pomnik historii i kultury.
W Polsce istnieją znacznie większe obszary zieleni i terenów chronionych niż parki narodowe.
Łączna powierzchnia 23 parków narodowych wynosi ok. 315 tys. hektarów (zaledwie ok. 1% powierzchni Polski). Większe formy zieleni i ochrony przyrody to:
- Lasy w Polsce – zajmują powierzchnię ok. 9,25 miliona hektarów, co stanowi blisko 29,6% powierzchni całego kraju (zarządzane w dużej mierze przez Lasy Państwowe).
- Obszary chronionego krajobrazu – to najliczniejsza i największa obszarowa forma ochrony. W Polsce jest blisko 390 takich obszarów, które zajmują około 7 milionów hektarów (ok. 22–22,5% powierzchni kraju).
- Obszary Natura 2000 – sieci obszarów chroniące cenne siedliska przyrodnicze i gatunki, które obejmują aż około 20% terytorium Polski (ponad 9,3 miliona hektarów).
- Parki krajobrazowe – jest ich w Polsce 126 i łącznie zajmują ponad 2,6 miliona hektarów (ok. 8,3% powierzchni kraju).
Najcenniejsze tereny przyrodnicze w naszym kraju / Przyrodnicze Dziedzictwo Polski: Parki Skwery i Pomniki Przyrody.
Polskie parki narodowe / Przyrodnicze Dziedzictwo Polski: Parki Skwery i Pomniki Przyrody.
- 1. Biebrzański Park Narodowy – powierzchnia: ok. 592,23 km² (59 223 ha). Położony w województwie podlaskim, słynie z rozległych bagien, torfowisk oraz bogatej awifauny.
- 2. Kampinoski Park Narodowy – powierzchnia: ok. 385,44 km² (38 544 ha). Położony w województwie mazowieckim (w sąsiedztwie Warszawy), znany z układu wydmowo-bagiennego oraz Puszczy Kampinoskiej.
- 3. Słowiński Park Narodowy – powierzchnia: ok. 327,44 km² (32 744 ha). Położony w województwie pomorskim, słynący z ruchomych wydm nad Bałtykiem oraz przymorskich jezior (m.in. Łebsko).
- 4. Bieszczadzki Park Narodowy – powierzchnia: ok. 292,02 km² (29 202 ha). Słynie przede wszystkim z unikalnej przyrody, rozległych połonin oraz statusu ostoi dla największych drapieżników i zwierząt kopytnych w Europie.
- 5. Tatrzański Park Narodowy – powierzchnia: ok. 211,64 km² (21 164 ha). Jest znany przede wszystkim z tego, że chroni jedyne w Polsce góry o charakterze alpejskim oraz bogate dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe.
- 6. Magurski Park Narodowy – powierzchnia: ok. 194,39 km² (19 439 ha). Leży w sercu Beskidu Niskiego (na granicy województwa małopolskiego i podkarpackiego) i chroni unikatowy w skali Karpat obszar przejściowy między Karpatami Zachodnimi a Wschodnimi.
- 7. Wigierski Park Narodowy – powierzchnia: ok. 150,90 km² (15 090 ha). Słynie przede wszystkim z bogactwa ekosystemów wodnych, unikalnego krajobrazu polodowcowego oraz ochrony bobra, który jest symbolem parku.
- 8. Drawieński Park Narodowy – powierzchnia: ok. 113,42 km² (11 342 ha). Jest znany przede wszystkim z malowniczych dolin rzek Drawy i Płocicznej, rozległych lasów Puszczy Drawskiej oraz popularnych spływów kajakowych.
Kontynuacja przeglądu polskich parków narodowych / Przyrodnicze Dziedzictwo Polski: Parki Skwery i Pomniki Przyrody.
- 9. Woliński Park Narodowy – powierzchnia: ok. 109,37 km² (10 937 ha). Jest znany przede wszystkim jako pierwszy w Polsce nadmorski oraz morski park narodowy (utworzony w 1960 roku, rozszerzony w 1996 roku o wody Bałtyku i deltę Świny).
- 10. Białowieski Park Narodowy – powierzchnia: ok. 105,17 km² (10 517 ha).
- 11. Poleski Park Narodowy – powierzchnia: ok. 97,62 km² (9 762 ha).
- 12. Roztoczański Park Narodowy – powierzchnia: ok. 84,83 km² (8 483 ha).
- 13. Park Narodowy „Ujście Warty” – powierzchnia: ok. 80,74 km² (8 074 ha).
- 14. Świętokrzyski Park Narodowy – powierzchnia: ok. 76,26 km² (7 626 ha). Słynie przede wszystkim z unikalnej przyrody najstarszych gór w Polsce oraz bogatej historii.
- 15. Wielkopolski Park Narodowy – powierzchnia: ok. 75,85 km² (7 585 ha).
- 16. Gorczański Park Narodowy – powierzchnia: ok. 70,30 km² (7 030 ha).
Dalszy ciąg odkrywania polskich parków narodowych / Przyrodnicze Dziedzictwo Polski: Parki Skwery i Pomniki Przyrody.
- 17. Narwiański Park Narodowy – powierzchnia: ok. 68,10 km² (6 810 ha). Jest znany przede wszystkim jako „Polska Amazonka” – chroni unikalny w skali Europy system rzeki anastomozującej (wielokorytowej), która nie płynie jednym korytem, lecz rozgałęzia się na labirynt licznych, zmieniających bieg odnóg i starorzeczy.
- 18. Park Narodowy Gór Stołowych – powierzchnia: ok. 63,90 km² (6 390 ha).
- 19. Karkonoski Park Narodowy – powierzchnia: ok. 59,51 km² (5 951 ha).
- 20. Park Narodowy „Bory Tucholskie” – powierzchnia: ok. 46,13 km² (46,13 ha).
- 21. Babiogórski Park Narodowy – powierzchnia: ok. 33,92 km² (3 392 ha).
- 22. Pieniński Park Narodowy – powierzchnia: ok. 23,46 km² (2 346 ha). Jest znany przede wszystkim jako najstarszy park narodowy w Polsce (utworzony 1 czerwca 1932 roku) oraz współtwórca pierwszego w Europie międzynarodowego parku przyrodniczego (razem z parkiem po stronie słowackiej).
- 23. Ojcowski Park Narodowy – najmniejszy park narodowy w Polsce – powierzchnia: ok. 21,46 km² (2 145,62 ha). Znany z malowniczych dolin jurajskich, licznych jaskiń oraz zamku w Ojcowie i Pieskowej Skale.